تبلیغات
International&Relation - Iran-Franc
ایران و فرانسه در سیاست خارجی یکدیگر:باید ها ونبایدها هست ها ونیست ها چکیده دنیای امروز دنیایی است که بر پایه ارتباطات و کنش واکنش های ملل جهان بر قرار گردیده است.این کنش و واکنش ها که در قالب معادلات جهانی ومنطقه ای متبلور گردیده است،تشکیل نظام بین الملل کنونی را داده است.در نظام بین الملل حفظ منافع ملی وچگونگی به دست آوردن آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است.تشکیل ائتلافات و اتحادیه های مختلف و ایجادبلوکهای سیاسی واقتصادی برای رسیدن به این هدف صورت می گیرد.در سیاست دوست ودشمن دائمی وجود ندارد تنها منافع دائمی است که می توانبا اتکای به آن دوستان واگرچه فرانسه در زمرة كشورهایی محسوب می‌شود كه از قابلیت اقتصادی و نقش سیاسی گسترده‌ای برخوردار است امّا واقعیت‌های خاورمیانه‌ای بیانگر آن است كه ایران دارای جایگاه ژئوپلیتیكی ویژه‌ای بوده و به همین دلیل فرانسویان نگرش ویژه‌ای نسبت به ایران در شكل‌بندی قدرت خاورمیانه‌ای دارند. بررسی روابط ایران و فرانسه می‌تواند جلوه‌هایی از تعامل سازنده كشورهای مطقه‌ای با قدرت‌های مؤثر بین‌المللی را به نمایش گذارد. این امر را می‌توان به عنوان نشانه‌ای از ضرورت‌های وابستگی متقابل بین كشورهایی دانست كه از جایگاه بین‌المللی متفاوت برخوردار بوده، امّا می‌توانند نقش هم تكمیلی ویژه‌ای را ایفا نمایند. به همانگونه‌ای كه ایران نیازمند مشاركت اقتصادی و استراتژیك با فرانسه می‌باشد، آن كشور نیز از انگیزه‌های لازم برای گسترش همكاری‌های سازمان یافته با ایران برخوردار است. به طور كلی ایران را می‌توان از جملة كشورهایی دانست كه می‌تواند نقش چالش‌گر را برای سیاست‌های هژمونیك آمریكا ایفا نماید. در این شرایط طبیعی به نظر می‌رسد كه همكاری گرایی اروپا به ویژة فرانسه با ایران منجر به افزایش قابلیت‌های اقتصادی و استراتژیك هر دو كشور می‌شود در این گزارش تلاش شده است تا روابط ایران و فرانسه در چارچوب مؤلفه‌ها و ضرورت‌های سیاسی و اقتصادی ذیل مورد بررسی قرار گیرد: اولاً، چگونگی روابط ایران و فرانسه در چارچوب تاریخی مورد توجّه قرار گرفته است. ثانیاً، قالب‌های نظری حاكم بر روابط ایران و اروپا تنظیم شده است. ثالثاً، جهت‌گیری‌های سیاست خارجی ایران تبیین شده است. رابعا:جایگاه فرانسه در اتحادیه اروپاونظام بین الملل تبیین شده است. خامساُ، شكل‌بندی‌های تعامل سازنده در روابط ایران و فرانسه لحاظ گردیده و نشان داده شده است كه چگونه می‌توان زمینه‌های لازم برای منافع مشترك را ایجاد نموده و از ظهور تضادهای استراتژیك اجتناب به عمل آورد. مقدمه فرانسه یكی از بازیگران مؤثر در سیاست بین‌الملل می‌باشد. روابط ایران و فرانسه در دوران‌های تاریخی مختلفی وجود داشته است. نقطة اوج روابط ایران و فرانسه مربوط به اوایل قرن نوزدهم به ویژه در دوران بعد از انقلاب كبیر فرانسه می‌باشد. در این دوران روسیه جنگ‌های اولیة خود علیه ایران را به انجام رساند. فرانسه و روسیه در وضعیت تعارضی قرار داشتند. به همین دلیل فرانسه در حمایت از سیاست اقتصادی و امنیتی ایران ایفای نقش نمود. موج دوّم همكاری‌ها مربوط به نیمه دوّم قرن نوزدهم می‌باشد. در این دوران فرانسه در شرایط بازسازی امپراتوری خود قرار داشت. امّا بعد از شكست 1870 فرانسه (ناپلئون سوّم) از ویلهلم اوّل نفوذ و قدرت اروپایی آن كشور كاهش یافت و در نتیجه نقش محدودی در روابط با ایران ایفا نمود. موج سوّم روابط ایران و فرانسه مربوط به دوران بعد از جنگ جهانی دوّم می‌باشد. در این دوران فرانسوی‌ها از الگوی گسترش همكاری‌های اقتصادی و فرهنگی با ایران استفاده كردند. فرانسه تلاش داشت تا موقعیت آمریكا و انگلستان را در ایران كاهش دهد. به همین دلیل نقش فرهنگی و اقتصادی مؤثری را در روابط با ایران عهده‌دار شد. دوگل در دهة 1950 و 1960 از سیاست‌های مربوط به گسترش همكاری با ایران حمایت به عمل آورد و در نهایت نقش مؤثری را در ایجاد روابط دو جانبه با ایران ایفا نمود. به طور كلی فرانسه عامل اصلی فعّال سازی همكاری‌های اقتصادی، فرهنگی و سیاسی با كشورهای خاورمیانه می‌باشد. این روند در دوران ژاك شیراك و هم‌چنین در دوران‌های قبل از وی یعنی فرانسوا میتران و ژیسكارد دستن ادامه داشت و روابط ایران و فرانسه گسترش قابل توجهی پیدا نمود. این امر نشان می‌دهد كه ایران در حوزه خاورمیانه نقش منحصر به فردی دارد به همانگونه‌ای كه فرانسه در اروپا از موقعیت ویژه‌ای برخوردار است. سفر وزیر امورخارجه فرانسه به تهران و هم‌چنین رایزنی آن كشور با ایران در مورد بسیاری از مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی بیانگر وزن مخصوص ایران برای فرانسه و هم‌چنین فرانسه برای ایران است. در این میان می‌توان شاخص‌های متفاوتی را در تبیین روابط دو كشور مورد ملاحظه قرار داد. در این ارتباط نمادهای همكاری ایران و فرانسه را می‌توان در ارتباط با گزینه‌هایی از جمله منطقه‌گرایی، چند جانبه­گرایی و هم‌چنین كاهش نفوذ آمریكا در خاورمیانه دانست. در حالیكه جلوه‌هایی از تعارض ایران و فرانسه را می‌توان در رابطه با موضوعاتی از جمله حقوق بشر در ایران، فرآیند صلح خاورمیانه و هم‌چنین فعالیت‌های هسته‌ای ایران مورد توجّه قرار داد. از آنجایی كه روابط بین‌الملل تابعی از همكاری و تعارض می‌باشد، می‌توان شاخص‌های یاد شده در روابط دو كشور را به صورت تفكیك شده مورد بررسی قرار داد.این نوشتار به بررسی سیاست خارجی ایران و فرانسه وتاثیر آن برروابط دو کشور می پردازد. چارچوب نظری یکی از عوامل مهم در رشته روابط بین الملل فهم عوامل تاثیرگذار بر رفتار خارجی دولتهاست.یعنی اینکه چه عواملی باعث میشودکه بر فرض یک دولت به همکاری یا منازعه باسایر دولتها روی آورد . برای فهم این موضوع تمایز وتشخیص میان سیاست خارجی دولت ها از یک سو و روابط بین الملل از سوی دیگر حائز اهمیت است."سیاست خارجی تحت عنوان کلی نظریه های کنش[1] [1]