تبلیغات
International&Relation - روابط خارجی آمریكا و عربستان پس از 11 سپتامبر
یکشنبه 15 مرداد 1391

روابط خارجی آمریكا و عربستان پس از 11 سپتامبر

   نوشته شده توسط: حسینی    

مقدمه

حمله آمریكا به عراق بعنوان یكی از پیامدهای واقعه 11 سپتامبر نه تنها از نظر زمانی در تحلیل‌های راهبردی دارای اهمیت است بلكه در زمرة حوادثی قرار می‌گیرد كه به لحاظ مكانی نیز از اهمیت زیادی برخوردار است. تاریخ نشان داده است كه جنگ‌ها در عین حال كه طرف‌های درگیر را تحت تأثیر قرار می‌دهند، بلكه زمینه تغییر در رفتار سیاسی كشورهای همسایه نسبت به كشورهای درگیر را نیز فراهم می‌آورد مخصوصاً این كه یكی از طرف‌های درگیر ابرقدرتی چون آمریكا باشد. اگرچه مفسران سیاسی در بدو حمله آمریكا به عراق، دلیل آن را تصرف چاه‌های نفت عراق عنوان كردند، اما بدیهی است كه نمی‌توان دستاوردهای یافتن جای پای همیشگی در حساس‌ترین منطقه ژئوپولتیكی و استراتژیكی جهان را به این اهداف محدود دانست. تحلیل‌گران اكنون از بروز اولین نشانه‌های تأثیر حضور آمریكا در منطقه بر روی همسایگان عراق و سایر كشورهای خاورمیانه به ویژه عربستان سعودی سخن می‌گویند به نظر می‌رسد كه این تأثیر، قابلیت ایجاد تحولات آتی در جغرافیای سیاسی این كشورها را داراست.

واشنگتن پیش از جنگ دوم خلیج فارس سیاست فشار بر ریاض را سرلوحه تاكتیك‌های خود به منظور اعمال نفوذ هرچه بیشتر در منطقه خاورمیانه قرار داده بود، اما اشغال عراق، اكنون این فرصت را به وجود آورده است تا آمریكا كلیدی‌ترین هم پیمان خود و البته یكی از راهبردی‌ترین پایگاه‌های شبكه القاعده در این منطقه را با خود همراه كند. پیش از این نیز سطح و روند همكاری ریاض ـ واشنگتن نتوانسته است كه كاخ سفید را راضی نماید. این


عدم رضایت بیشتر در چالش‌هایی كه رژیم سعودی در عربستان و همچنین خاورمیانه با آن روبروست ریشه دارد تا عدم تمایل این رژیم به همكاری با آمریكایی‌ها، بعنوان مثال حمایت و همدردی مردم عربستان با شبكه القاعده، ابقای پایگاه‌های آمریكا در عربستان سعودی، مخالفت این كشور با نقشه راه، مخالفت این كشور با حمله آمریكا به عراق و اصلاحات داخلی در عربستان سعودی. این موارد و مسایل دیگر باعث یك سری تحولات و تغییرات میان رابطه آمریكا با عربستان شده است.

آمریكا و عربستان سعودی در طول هفت دهه گذشته دارای روابط راهبردی ویژه‌ای بوده‌اند. ریاض برای واشنگتن در منطقه خاورمیانه و در میان كشورهای عربی به ویژه حوزه حساس خلیج فارس حكم یك هم پیمان امین و مطمئن را داشته است اما این روابط محكم پس از بروز حادثه یازدهم سپتامبر و شاید مدتی پیش از آن دشتخوش تغییراتی شد و ثبات و پایداری خود را از دست داد. در این پژوهش روابط ریاض و واشنگتن از زاویه سیاسی و روابط استراتژیك مورد بررسی قرار می‌گیرد.